Obesitas begint niet altijd op het bord: de rol van hormoonverstorende stoffen in onze leefomgeving.
Als leefstijlcoach of leefstijlarts help je mensen gezondere keuzes te maken rondom voeding, beweging en bijvoorbeeld stress. Deze aspecten hebben namelijk een grote invloed op het ontstaan en in stand houden van obesitas en de het ontstaan van de leefstijlgerelateerde risico’s door metabole disfunctie. Maar er zijn ook factoren die buiten deze domeinen vallen en toch een grote rol spelen in het ontstaan van overgewicht en chronische ziekten. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek wijst op de invloed van endocrine disrupting chemicals (EDC’s), oftewel hormoonverstorende stoffen. Hieronder vind je niet alleen meer informatie maar ook de beste tips om er als leefstijlcoach samen met je cliënt grip op te krijgen.
Wat zijn EDCs en waarom zijn ze voor obesitas relevant?
EDC’s zijn chemische stoffen die de werking van ons hormonale systeem kunnen verstoren. Ze komen voor in alledaagse producten zoals plastic verpakkingen, cosmetica, schoonmaakmiddelen, pesticiden en industriële vervuiling. Specifieke groepen EDC’s worden obesogenen genoemd – stoffen die het vetmetabolisme verstoren – en diabetogenen, die het functioneren van insulineproducerende ?-cellen aantasten.
Deze stoffen kunnen subtiele maar blijvende veranderingen veroorzaken in hoe het lichaam omgaat met voeding, vetopslag en bloedsuikerregulatie. En dat begint vaak al vroeg in het leven. Zelfs al in de baarmoeder.
Van “trage stofwisseling” naar verstoorde hormonale aansturing
We spreken vaak van een “snelle” of “trage” stofwisseling. Wat we dan bedoelen, is in feite de hormonale afstemming tussen behoefte aan energie (honger) en de manier waarop ons lichaam die energie verwerkt. Wanneer EDC’s de werking van hormonen of hun receptoren blokkeren, raken die processen verstoord.
Bijvoorbeeld: BPA (bisfenol A), een stof die veel voorkomt in plastic verpakkingen en de binnenkant van conservenblikken, kan de gevoeligheid voor insuline en glucose veranderen en de vetopslag verhogen. Blootstelling aan BPA tijdens de zwangerschap blijkt in dierstudies zelfs het risico op obesitas bij het nageslacht te verhogen. Met andere woorden: het “metabool geheugen” van het lichaam wordt als het ware opnieuw geprogrammeerd.
Niet alleen gewichtstoename, maar ook ziekte door EDC
De gevolgen van EDC-blootstelling beperken zich niet tot een paar extra kilo’s. Bij proefdieren zijn verbanden gevonden tussen EDC’s en hart- en vaatziekten, vervroegde puberteit, insulineresistentie en zelfs hartritmestoornissen. Ook in menselijke populaties duiken deze verbanden op: in landen waar bijvoorbeeld DDT, een inmiddels verboden pesticide, nog steeds wordt gebruikt, stijgt het aantal mensen met diabetes aanzienlijk.
Kinderen in Denemarken die zijn blootgesteld aan PFC’s, industriële stoffen in onder andere textiel en anti-aanbaklagen, laten al op jonge leeftijd kenmerken van het metabool syndroom zien. De link tussen omgevingsfactoren en metabole gezondheid wordt dus steeds sterker.
Wat betekent de relatie EDC en obesitas voor jou als leefstijlcoach?
Als leefstijlcoach kun je de blootstelling aan EDC’s natuurlijk niet volledig voorkomen, maar bewustwording bij cliënten creëren is wél mogelijk. Denk aan tips als:
Tot slot: leefstijl blijft essentieel – maar is niet het hele verhaal
EDC’s zijn geen excuus om leefstijlinterventies te bagatelliseren. Integendeel: juist in een omgeving waarin het lichaam extra wordt belast door deze stoffen, zijn gezonde gewoonten nóg belangrijker. Maar als leefstijlcoach kun je meer doen door ook oog te hebben voor deze minder bekende, maar zeer relevante invloed van EDC’s op de gezondheid.
Top 8 hormoonverstorende stoffen die je zou moeten kennen als leefstijlcoach
De (huis)arts is bij uitstek de persoon die met deze aanvullende nascholing vrouwen kan informeren én begeleiden met kennis van zaken, voorlichting en doeltreffende leefstijlinterventies. De 3-daagse nascholing Vrouwen en Hormonen is dan ook een waardevolle module voor artsen en specialisten.
De leefstijlcoach is dé professional die met de intensieve 6-daagse opleiding tot Hormooncoach vrouwen kan informeren en begeleiden met effectieve leefstijlinterventies. Deze specialisatie, geaccrediteerd door de BLCN, richt zich specifiek op leefstijlcoaches die hun kennis willen uitbreiden. Er is een groeiende behoefte aan experts die vrouwen betrouwbare en relevante informatie kunnen geven over de impact van hormonale veranderingen op zowel fysieke als psychische klachten, en hen hierin deskundig kunnen ondersteunen.
Tijdens dit webinar neemt wetenschapsjournalist en ervaringsdeskundige Hanny Roskamp ons mee in de wereld van de afvalprik. Met haar scherpe blik en diepgaande kennis scheidt ze feit van fictie en bespreekt ze de impact van deze middelen op gewichtsverlies, gezondheid en de rol van leefstijlinterventies.
