Eerst topsporter, nu beweegcoach: Vera switchte van perfectie naar plezier
Vera van den Haak zette ooit op mooie tijden neer in de atletiek op de 400 meter vlak en de 400 meter horden. Tot blessures haar dwongen te stoppen, na jarenlang te veel van haar lichaam te hebben gevraagd. In de opleiding tot leefstijlcoach (Buurtsportcoach plus, nu beweegcoach) heeft ze bij Academie Coaching en Leefstijl geleerd om beter voor zichzelf te zorgen en anderen duurzaam in beweging te brengen. ‘Als ik hen zie genieten, krijg ik energie.’
Hoe is het om als voormalig topsporter te werken met mensen die nog nooit gesport hebben?
“Ik geniet er zo van om het plezier in bewegen over te kunnen brengen. Juist bij mensen die helemaal niet gewend zijn om te bewegen of die dat door allerlei beperkingen niet meer kunnen. Op dinsdag drinken we na afloop van een wekelijkse groepsles altijd koffie en thee – voor veel deelnemers misschien wel het belangrijkste moment. Gisteren kwam er een vrouw naar me toe: ‘Vera, ik kan al heel lang niet meer tennissen, maar ik vind het zo fijn dat dit er is.’ Meestal zeggen mensen het niet zo letterlijk, maar dan zie ik hoeveel plezier ze met elkaar hebben. Dan geniet ik ook. Daar krijg ik energie van.”
Als topsporter ben je gewend te streven naar perfectie. Wat heb je wat dat betreft over jezelf geleerd in de opleiding tot leefstijlcoach?
“Om anderen op leefstijl te kunnen coachen is het heel belangrijk dat je eerst zicht krijgt op je eigen gedrag, op je valkuilen en uitdagingen. Vandaar dat er bij alle opleidingen aan de ACL veel aandacht wordt besteed aan ‘coach jezelf’. Ik kwam mezelf flink tegen. Ik ben gewend om hard te werken, altijd te willen presteren, dromen en doelen na te streven. Maar die houding bleek niet haalbaar tijdens de studie. Ik had net een nieuwe baan als beweegcoach bij de Stichting Vlaardingen in Beweging en kon meedoen aan de pilot Buurtsportcoach Plus, waarbij mijn opleiding aan de ACL door de gemeente werd betaald. Een gouden kans, maar wel een heftige combinatie. Het bleek al snel niet te doen om alle lesstof zo minutieus te bestuderen als ik gewend was in mijn vorige opleidingen. Maarten, mijn docent, zag me worstelen. Hij gaf me toen een tip waar ik tot op de dag van vandaag profijt van heb. ‘Fouten maken mag,’ zei hij. ‘Leg de lat maar eens wat lager voor jezelf. Je zult zien dat het dan nog steeds goed gaat allemaal.’ Hij had gelijk. Soms is 80% ook goed genoeg. Ik kan nu beter kiezen waar ik mijn tijd en aandacht aan besteed en ik heb daardoor minder stress. Ik kon ook nog wel eens piekeren en malen, maar ook dat is echt minder geworden. Het gekke is, door minder perfectionistisch te zijn, heb ik juist meer zelfvertrouwen gekregen.”
Wat is het belangrijkste dat je hebt geleerd in de opleiding tot leefstijlcoach?
“Wat bij mij is blijven hangen: de ander bewust maken. Als ik met groepen werk, noemen mensen vaak wat ze willen bereiken. Vooral: ‘Vera, ik wil graag afvallen’ of ‘ik wil sterkere biceps’. Vroeger zou ik meteen gezegd hebben: dan kun je dit of dat doen. Nu leg ik de vraag bij hen terug en dan komen ze zelf met een antwoord. Dan zeggen ze bijvoorbeeld: ‘Oh, ik heb thuis geen gewichten maar wel flesjes water, zou ik dat kunnen gebruiken?’ En vervolgens gaan ze er ook zelf mee aan de slag. Het gaat om bewustzijn en eigen verantwoordelijkheid. Ik denk dat coachen veel duurzamer is dan advies geven. Als mensen zelf nadenken en ermee bezig gaan, komt de motivatie ook echt vanuit henzelf.”
Waarom wilde je de opleiding volgen?
“Het zaadje was al geplant in de baan die ik daarvoor had. Ik werkte als bewegingsagoog in de revalidatiezorg. Toen dacht ik al zo vaak: we zijn heel erg aan de achterkant bezig, maar er kan zoveel meer winst behaald worden aan de voorkant. Preventief. Ook wist ik dat er meer winst met leefstijl te behalen viel – maar hoe? Ik had bijvoorbeeld een meneer in behandeling die tijdens de revalidatie alleen maar zwaarder werd. Hij zag dat zelf ook en voelde zich daar niet prettig bij. De diëtist vertelde hem om meer eiwitten te eten – prima natuurlijk – maar adviseerde eiwitrijke toetjes en drankjes met heel veel suikers. Ik kon me daar helemaal niet in vinden, maar zag ook niet goed wat ik er aan kon doen. Over bewegen wist ik al heel veel, maar op het gebied van voeding, stress en slaap heb ik door de opleiding nu een extra kennisrugzakje. In combinatie met mijn nieuwe coachingsvaardigheden merk ik dat ik nu echt meer kan betekenen voor de mensen in Vlaardingen.”
Wat houdt je werk als buurtsportcoach in?
“Ik geef zelf beweeglessen aan volwassenen, allerlei laagdrempelige sport- en spelactiviteiten en ik geef informatie over blijven bewegen aan mensen die valpreventietrainingen hebben gevolgd. Daarnaast heb ik binnen verschillende projecten een beweegmakelaarsrol: mensen die in mijn groep deelnemen en toe zijn aan iets anders, probeer ik door te verwijzen naar een sportvereniging of andere aanbieder. Ik ben echt een gezicht in verschillende wijken in Vlaardingen. Ik schakel tussen iemand die iets wil, de sportvereniging en de gemeente.”
We horen vaak dat die samenwerking en doorverwijzing binnen een gemeente beter zou kunnen. Wat is jouw ervaring daarmee?
“O ja, dat herken ik helemaal. De doorverwijzingen vanuit zorg en welzijn naar onze beweegactiviteiten kan veel beter. Als er iemand bij de huisarts komt en die zegt ‘u moet meer bewegen’, dan zou het mooi zijn als ze meteen bij ons terechtkomen. Ik werk hier nu pas bijna 2 jaar, maar ik ben zeker van plan om me hier sterk voor te maken.”
Tot slot: is je eigen leefstijl veranderd?
“We moesten in het begin van de opleiding een zelfzorgdoel stellen, en ik koos voor voeding. Ik was ‘s ochtends vaak gehaast en nam snel iets op weg naar mijn werk, dus ik wist wel dat er daar iets te verbeteren viel. Maar wat ik echt niet doorhad totdat ik een tijdje een voedingsschema invulde, is dat ik eigenlijk veel te weinig at. Voor mij werkt het goed om vaker op een dag te eten. Daardoor heb ik meer energie en minder dipjes. Ik heb natuurlijk heel fysiek werk: ik beweeg de hele dag, ik fiets naar mijn locaties, ik sjouw veel met zware spullen. Dus alles bij elkaar vreet dat natuurlijk brandstof. En dan doe ik daarnaast ook nog aan yoga, ik zit graag op mijn racefiets en ik wandel veel met mijn hond. Liefst op het strand – ik woon in Goedereede.
Maar de mooiste verandering vind ik dat ik kan genieten van actief zijn. Nadat ik moest stoppen in de atletiek heb ik er best hard voor moeten werken, maar het is me gelukt om het plezier in bewegen terug te vinden. Kortom: mijn (ACL) rugzakje is niet alleen gevuld met kennis over leefstijl, maar vooral ook met waardevolle ervaringen. En dat merken mensen in Vlaardingen. Ik zeg niet zomaar wat, ik heb zelf doorleefd hoeveel beter je je kunt voelen door kleine veranderingen in je mindset en leefstijl.”
