“Veel mensen vallen na kanker in een gat,” zegt Lieneke van Veelen, docent van de training Leefstijl bij kanker, radiotherapeut-oncoloog en leefstijlarts. “Een gat gevuld met vragen, angsten en klachten. Als leefstijlcoach kun jij hen helpen om weer zelf grip te krijgen. Emotioneel, fysiek én sociaal.” In dit artikel deelt Lieneke de zes belangrijkste redenen om de nieuwe training te volgen.
Lieneke van Veelen werkte meer dan 24 jaar als radiotherapeut-oncoloog en is sinds 2025 actief als leefstijlarts in haar eigen praktijk. Ze is vicevoorzitter van de expertgroep Kanker en Leefstijl bij de Vereniging Arts en Leefstijl en was als zodanig nauw betrokken bij de recente ontwikkeling van het Compendium Leefstijl en Kanker voor zorgverleners in de oncologie. Bij de ACL verzorgt ze het medisch-inhoudelijke deel van de nieuwe training Leefstijl bij kanker. Die start op 24 september, meer informatie vind je onderaan.
1. Je begrijpt wat er in iemands lichaam is gebeurd
“Kanker is zó divers. Elk ziektetraject laat zijn eigen sporen na. Er zijn tientallen soorten kanker, elk met eigen symptomen, klachten en prognose. Ook iedere behandeling, chemotherapie, bestraling, immuuntherapie, hormoontherapie, brengt eigen bijwerkingen en vragen met zich mee. In de training leer je de basisbeginselen van veelvoorkomende soorten kanker en therapieën: welke behandelingen bestaan er, wat doen ze met het lichaam en welke restklachten kun je tegenkomen? Want die restklachten, neuropathie, lymfoedeem, benauwdheid, cognitieve klachten of een sterk verminderde belastbaarheid, bepalen direct wat iemand aankan op het gebied van bewegen, voeding en ontspanning. Je leert in grote lijnen begrijpen welke invloed de ziekte heeft, zodat je als coach kunt meedenken over wat haalbaar is en wat niet.”
2. Jij bent degene die het geheel overziet
“Tijdens de behandeling draait alles om beter worden. Maar als de afspraken in het ziekenhuis stoppen, valt voor veel mensen een gat open. De buitenwereld denkt dat het voorbij is, maar voor henzelf begint een vaak lastige fase. Vol vragen over hun lichaam, angst voor terugkeer, vermoeidheid die maar niet overgaat. Ze willen weer kracht opbouwen, beter slapen, gezonder eten, hun grenzen leren aanvoelen en vertrouwen krijgen in hun lichaam. Maar ze weten niet waar ze moeten beginnen. Mensen zijn misschien hun werk of voormalige takenpakket kwijtgeraakt, hebben te maken met vrienden die afhaken, een rol als ouder of partner die ze niet meer kunnen vervullen. Ze staan buiten het gewone leven en weten niet hoe ze er weer in komen.
Als leefstijlcoach ben jij degene die al die lagen ziet. Die rust brengt in de chaos en hen helpt om stap voor stap weer richting te vinden.”
3. Leefstijlcoaching heeft impact op herstel én prognose
“Als leefstijlcoach help je mensen niet alleen emotioneel en sociaal, maar ook fysiek. Steeds meer onderzoek laat zien dat bewegen na kanker veel invloed heeft op herstel, kwaliteit van leven en zelfs prognose. En toch was het advies jarenlang: neem rust, doe rustig aan. Dat beeld is inmiddels volledig omgedraaid.
Dit is slechts één voorbeeld van de groeiende berg wetenschappelijk bewijs over het effect van leefstijl op herstel, behandeltolerantie en prognose. In de training leer je wat de nieuwste inzichten zijn en kun je putten uit het Compendium Leefstijl en Kanker, een praktisch naslagwerk van de Vereniging Arts en Leefstijl. Zo weet je als coach niet alleen wat werkt, maar ook waarom.”
4. Je leert aansluiten bij waar iemand staat
“Hoe groot de impact van leefstijl ook is, kennis alleen brengt mensen niet in beweging. Wat telt is of je aansluit bij waar iemand staat en bij wat diegene zelf wil en aankan. Herstel na kanker verloopt zelden lineair. Wat de ene week makkelijk gaat, lukt de week erop misschien helemaal niet.
Als coach leer je meebewegen met die grillige weg, zonder te duwen of te problematiseren. De manier waarop je iets zegt of vraagt, bepaalt of iemand de ruimte voelt om er iets mee te doen. Als je niet goed aansluit bij waar iemand staat, kun je iemand onbedoeld overvragen of juist afschrikken. Neem het onderwerp roken: je kunt de feiten delen over de invloed op prognose, maar zonder de juiste woorden praat je iemand al snel een schuldgevoel aan.
In de training leer je hoe je leefstijlinterventies zorgvuldig vertaalt naar wat haalbaar is in het dagelijks leven van díe persoon, op dat moment.”
5. De vraag groeit. En er komt een keurmerk
“De groep mensen die leeft met en na kanker groeit snel. Dankzij steeds betere behandelingen kunnen veel mensen genezen of is kanker voor hen een chronische ziekte geworden. Veel van hen zoeken begeleiding die verder kijkt dan alleen de medische behandeling. Niet alleen in het ziekenhuis, maar juist ook daarbuiten.
6. Jij vervult een rol die hard nodig is
“Mensen met en na kanker hebben iemand nodig die tijd heeft, die luistert, en die zowel de medische context begrijpt als weet hoe je gedragsverandering begeleidt. Die combinatie is er nauwelijks. Het ziekenhuis heeft geen tijd voor uitgebreide leefstijlbegeleiding, en de meeste leefstijlcoaches hebben onvoldoende kennis van wat mensen hebben meegemaakt.
Als leefstijlcoach met oncologische expertise breng jij precies die combinatie mee die nu zo wordt gemist: medische kennis én coachingsvaardigheden. In de training leer je ook waar jouw rol begint en ophoudt: hoe je samenwerkt met andere zorgverleners, wanneer je doorverwijst en hoe je professionele grenzen bewaakt. Zo leer je mensen begeleiden op een manier die deskundig is, maar vooral ook menselijk en passend bij wat iemand op dat moment nodig heeft.”
Tekst: Susanne de Joode
De training start op 24 september 2026 en is bedoeld voor leefstijlcoaches, diëtisten, fysiotherapeuten, oefentherapeuten, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals.
Leefstijlcoaches die geregistreerd staan bij de BLCN kunnen na het voldoende afronden van deze training worden opgenomen in de Verwijsgids Kanker.
Binnen de Verwijsgids is leefstijlcoaching nu vindbaar onder: Begeleiding door een BLCN-leefstijlcoach met oncologische expertise. Ook is informatie over de kwaliteitscriteria en vermelding opgenomen op de pagina Beroepsorganisaties en kwaliteitscriteria.
Aanmelden kan hier.
