Zo zetten professionals het scheurblok in voor leefstijlverandering
De ‘Metabole Gezondheidsboom’ is een gesprekshulpmiddel dat mensen helpt om wortels, stam en kruin van hun gezondheid in beeld te brengen. In een recente oproep vroegen we hoe professionals deze tool in hun werk inzetten. De reacties stroomden binnen. Van huisartsen tot leefstijlcoaches en van apothekers tot praktijkondersteuners. Hieronder een samenvatting van hun praktijkervaringen en ideeën.
Voor wie is het scheurblok?
Uit de antwoorden blijkt dat het scheurblok breed wordt ingezet in de eerstelijnszorg, de leefstijlpraktijk en in preventieve trajecten. De 22 respondenten noemen onder meer:
Mensen met chronische aandoeningen zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten;
Cliënten binnen gecombineerde leefstijlinterventies (GLI);
Personen met stress- en burn-outklachten;
Groepen in de wijk, op buurtbijeenkomsten of binnen wandelgroepen;
Patiënten in de apotheek bij medicatiebeoordeling;
Deelnemers aan leefstijlprogramma’s binnen huisartsenpraktijken.
Opvallend is hoe breed het scheurblok wordt ingezet: van individuele coachgesprekken tot groepsbijeenkomsten en zelfs als educatief materiaal in het basisonderwijs. Het helpt mensen overzicht te krijgen, keuzes te maken en vooral: zelf de regie te nemen over hun gezondheid.
In welke functie wordt de metabole gezondheidsboom gebruikt?
Professionals die het blok inzetten zijn divers: praktijkondersteuners, leefstijlcoaches, apothekers, huisartsen, fysiotherapeuten, wijkverpleegkundigen, orthomoleculair therapeuten en trainers. Sommigen zetten het ook in als eigenaar of coördinator van een team, met de bedoeling het scheurblok breder uit te rollen binnen de organisatie of regio. De functies waarin het scheurblok wordt gebruikt, laten zien dat het hulpmiddel niet is gebonden aan één beroepsgroep. De kracht zit juist in de eenvoud en toepasbaarheid in verschillende contexten.
Hoe wordt het scheurblok met de boom ervaren?
De boom blijkt een krachtige metafoor. Veel respondenten waarderen de overzichtelijkheid en de manier waarop het model helpt om gedrag te koppelen aan gezondheidseffecten. Een leefstijlcoach schrijft:
“Ik merk dat mensen geen idee hebben welke kleine stapjes al effect kunnen hebben. Deze boom maakt het makkelijk toegankelijk om samen het goede gesprek te voeren.”
Een andere gebruiker benoemt dat de boom helpt om cliënten uit de ‘medicatie-modus’ te halen:
“Ik gebruik het scheurblok om patiënten inzicht te geven dat zij zelf veel kunnen doen en dat leefstijlverandering ook leuk kan zijn.”
Sommigen gebruiken het als visueel hulpmiddel naast bestaande modellen zoals het Leefstijlroer of Positieve Gezondheid. Ook bij verdiepende trainingen aan huisartsenpraktijken komt het blok van pas. De boom wordt dan gebruikt als visuele kapstok om casussen te bespreken en leefstijlinterventies te verdiepen.
Kritische noten en suggesties
Naast lof waren er ook constructieve suggesties. Zo noemden enkelen dat de term “metabole disfunctie” wat lastig te begrijpen is voor sommige cliënten, en dat de leesrichting van de woorden in de boom duidelijker zou kunnen. Ook werd voorgesteld om alcohol toe te voegen aan de wortels, omdat dit net als roken, bijdraagt aan insulineresistentie. Verder kregen sommige praktische tips op de achterkant kritische kanttekeningen: bijvoorbeeld over het noemen van huisdieren (“neem een hond”) of over het advies rond koffieconsumptie. Deze feedback laat zien dat het blok niet alleen wordt gebruikt, maar ook serieus wordt doordacht. Dat draagt bij aan doorontwikkeling en professionalisering.
Een tool voor bewustwording en actie
Wat opvalt is dat het scheurblok vooral wordt gezien als middel om bewustwording te creëren. De boom helpt mensen letterlijk ‘zien’ waar het schuurt – en waar mogelijkheden liggen om te groeien. Of het nu gaat om slaap, voeding, beweging of ontspanning: de structuur van de boom nodigt uit om te kiezen waar je begint.
Een deelnemer schreef:
“Het is een mooi overzicht met bij elk aspect van metabole gezondheid concrete acties. Dat helpt enorm bij het maken van een actieplan.”
Sommige respondenten zien zelfs een bredere educatieve waarde. Eén persoon stelt voor om het model te gebruiken in het basisonderwijs, aangepast aan het ontwikkelingsniveau van kinderen. Een ander merkt op dat het blok als gesprekshulpmiddel werkt, zelfs buiten de zorg. Zoals bijvoorbeeld in de wijk of op buurtbijeenkomsten.
Conclusie: het scheurblok als wortelversneller
Wat begon als een papieren hulpmiddel, blijkt in korte tijd uitgegroeid tot een instrument dat kan bijdragen aan het verbeteren van metabole gezondheid, preventie en gedragsverandering. De reacties op de vraag “Hoe ga jij het scheurblok inzetten?” laten zien dat het blok leeft, inspireert en aanzet tot actie.
Of je nu huisarts, coach, trainer of apotheker bent: de boom helpt mensen om hun eigen gezondheid te ‘zien groeien’. En dat, zo blijkt uit de reacties, is misschien wel de krachtigste verandering die je kunt zaaien.
We zijn blij met deze reacties en gaan verder met het vervolg. De respondenten en andere gebruikers krijgen opnieuw de mogelijkheid om feedback te geven zodat we dit najaar met een dikker blok kunnen komen. En we houden jou uiteraard op de hoogte zodat je zelf deze tool kunt inzetten om, laten we maar hoog inzetten, Nederland gezonder kunnen maken!
