Hoe leefstijlcoach Jeanine hormooncoach werd

‘Ik lag twee uur naar het plafond te staren’

Hoe leefstijlcoach Jeanine de Niet hormooncoach werd, en waarom deze kennis voor coaches steeds belangrijker wordt.

Jeanine de Niet (54) werkt sinds november 2024 als ZZP Leefstijlcoach en daarnaast werkte ze in loondienst  als Jobcoach tot oktober 2025 bij de gemeente Amsterdam Per 1 november 2025 is ze volledig gaan ondernemen als Leefstijlcoach. Ze begeleidde al honderden mensen naar een gezondere leefstijl en kende het vak van binnen en van buiten. Toch werd ze, ergens achter in de veertig, zelf overvallen door iets waar ze in haar eigen praktijk nauwelijks op voorbereid was: de overgang. ‘Ik werd vaker wakker en dan lag ik een of twee uur naar het plafond te staren’, vertelt ze in Voetenwerk, het vakblad voor pedicures. Ze kreeg ook last van opvliegers en sliep slechter. Niet iedereen ervaart dat zo. Sommige vrouwen gaan bijna klachtenvrij door de overgang heen. Jeanine niet.

Ze legde zich er eerst maar bij neer. ‘Maar ik kon nog wel functioneren’, zegt ze. ‘Ik dacht: voor een vrouw hoort de overgang en de klachten die daarmee gepaard gaan er nu eenmaal bij. Dus dan accepteer je het maar.’ Die gedachte, dat overgangsklachten er gewoon bijhoren en je ze dus maar moet doorstaan, hoort ze in haar praktijk nog vaak terug. Het is precies de reden dat ze uiteindelijk een extra opleiding ging volgen.

Van jobcoach tot hormooncoach

Voordat overgangsklachten haar eigen leven binnenkwamen, werkte Jeanine jarenlang als jobcoach voor de gemeente Amsterdam. Ze begeleidde mensen met een lastige positie op de arbeidsmarkt naar werk. ‘Veel van mijn cliënten voelden zich niet fit en vitaal’, vertelt ze. ‘Ik was er toen al mee bezig om hen te adviseren hoe ze zich beter konden voelen, zowel mentaal als fysiek. Ik merkte dat daar mijn interesse naar uitging.’ Van haar werkgever mocht ze de opleiding tot leefstijlcoach doen.

Als leefstijlcoach ging Jeanine werken voor gecombineerde leefstijlinterventies, kortweg GLI’s: trajecten waarin groepen mensen begeleiding krijgen bij het zetten van stappen richting een gezondere leefstijl, zodat ze mentaal en fysiek vitaler worden. Ongeveer negentig procent van de deelnemers aan zo’n traject is vrouw, en veel van hen bleven in de overgang met klachten zitten. ‘Ze hadden last van stijfheid, moeite met bewegen, minder energie en stemmingswisselingen’, zegt Jeanine. ‘Ik kreeg vaak de vraag: jij bent leefstijlcoach, kun jij er iets aan doen? Ik kon daar meestal wel enig advies over geven. Maar ik wilde er graag meer over weten, daarom ben ik ook de opleiding tot hormooncoach gaan doen.’

Wat er in het lichaam gebeurt rond de overgang

Als hormooncoach biedt Jeanine inmiddels een eigen traject aan voor vrouwen die hormonale klachten ervaren. Om te begrijpen waarom die klachten ontstaan, helpt het om te weten wat er in de overgang verandert. In deze levensfase daalt de aanmaak van drie hormonen: oestrogeen, progesteron en testosteron.

Deze hormonen doen meer dan alleen de vruchtbaarheid regelen. Oestrogeen speelt ook een rol bij de opbouw van botweefsel en de elasticiteit van de bloedvaten. Progesteron werkt kalmerend en is nauw verbonden met de cyclus. Testosteron, van oudsher gezien als een mannelijk hormoon, is bij vrouwen belangrijk voor energie, spierkracht en libido. Samen regelen deze drie hormonen onder meer groei, stofwisseling, stemming, slaap en voortplanting.

Als de aanmaak van deze hormonen daalt, ontstaat er verwarring in het lichaam. Het lichaam probeert een nieuwe balans te vinden, en dat proces kan allerlei klachten geven. Die beginnen vaak al vóórdat de menstruatie stopt, in de zogenaamde perimenopauze. Pas als de menstruatie voorgoed wegblijft, spreken we van de menopauze. Wat daarna volgt heet de postmenopauze: de fase waarin de hormoonspiegels zich op een nieuw, lager niveau stabiliseren.

Waarom huisartsen het niet altijd zien

Juist omdat perimenopauzeklachten zich vaak aandienen vóórdat een vrouw stopt met menstrueren, worden ze niet altijd als zodanig herkend. Ook niet door huisartsen, merkt Jeanine. ‘Niet iedere huisarts heeft voldoende kennis over de overgang (zie ook het bericht van gynaecoloog en docent Liselotte Robbe). Soms trekken ze verkeerde conclusies. Neem vrouwen met depressieve klachten’, zegt ze. ‘Sommige huisartsen nemen zo’n vrouw niet echt serieus en sturen haar weer naar huis. Of de huisarts schrijft antidepressiva voor. Die arts heeft dan vaak niet doorgevraagd of de vrouw nog meer klachten heeft. En dan komen deze vrouwen er een paar jaar later achter: ik had geen depressie, ik was toen al in de overgang.’

Het zijn dit soort verhalen die volgens Jeanine laten zien hoe belangrijk het is om klachten in de juiste context te plaatsen voordat er een diagnose of een recept volgt. Niet uit wantrouwen richting de huisarts, maar omdat een paar gerichte vragen over de cyclus en de leeftijd van de vrouw vaak al veel duidelijk maken.

Hormoonsuppletie: kansen en grenzen

Wat kun je dan doen aan overgangsklachten? Jeanine is uitgesproken positief over hormoonsuppletie: het aanvullen van de hormonen die in de overgang dalen. Meestal gaat het daarbij om oestrogeen en progesteron, die een huisarts kan voorschrijven. Jeanine gebruikt zelf ook hormoonsuppletie. ‘Ik slaap inmiddels weer als een roos’, zegt ze. Ook heeft ze geen last meer van opvliegers.

Jeanine maakt onderscheid tussen synthetische en zogenoemde bio-identieke hormonen. ‘Bio-identieke hormonen zijn het meest natuurlijk. Die herkent het lichaam het beste’, zegt ze. De officiële NHG-richtlijn voor huisartsen maakt dat onderscheid overigens niet: die noemt oestradiol, zowel via een tablet als via de huid, en progesteron of dydrogesteron als effectieve en veilige vormen, zonder bio-identiek als aparte, betere categorie te benoemen. Het is een mooi voorbeeld van hoe de beleving van een coach en de formele richtlijn van een huisarts net iets anders kunnen liggen, zonder dat de één de ander per se ongelijk geeft.

Aan hormoonsuppletie zitten wel voorwaarden. ‘Hormoongevoelige borstkanker kan bijvoorbeeld een contra-indicatie zijn’, zegt Jeanine. ‘Ook is het advies om ermee te starten in de eerste tien jaar dat je in de menopauze zit. Begin je na deze periode pas met aanvullen, dan zijn je vaten een stuk stugger en is er een kans dat je lichaam er niet goed op reageert.’

Dat er zulke voorwaarden zijn, komt niet uit de lucht vallen. Hormoontherapie in de overgang heeft een beladen geschiedenis. Grootschalig Amerikaans onderzoek van de Women’s Health Initiative liet in 2002 en 2004 een verhoogd risico op borstkanker zien bij vrouwen die gecombineerde hormoontherapie gebruikten. Dat zorgde decennialang voor grote terughoudendheid, ook in Nederland: hier gebruikt naar schatting een klein deel van de vrouwen in de overgang hormoontherapie, tegen een veel groter deel in landen als Engeland en Frankrijk.

Een grote meta-analyse in The Lancet uit 2019, met gegevens van bijna 109.000 vrouwen uit 58 studies, bevestigde dat gecombineerde hormoontherapie het risico op borstkanker verhoogt. Bij vijf jaar gebruik stijgt het risico tot je zeventigste van ongeveer 6,3 naar 8,3 procent: ruwweg één extra geval op elke vijftig gebruikers. Deskundigen van de Dutch Menopause Society plaatsen daar een kanttekening bij: veel van het onderzochte gebruik betrof hormonen die inmiddels niet meer worden voorgeschreven, en vaak langduriger dan nu gebruikelijk is. Ter vergelijking: vrouwen met overgewicht die geen hormonen gebruiken, lopen een groter risico op borstkanker dan vrouwen met een gezond gewicht die vijf jaar oestrogeen gebruiken.

Een preventieve werking, en leefstijl als basis

Wat Jeanine vrouwen vooral wil meegeven, is dat er ook een preventieve werking uitgaat van het aanvullen van hormonen. ‘Het verlaagt het risico op osteoporose, hart- en vaatziekten en Alzheimer’, zegt ze. ‘Soms moet je samen met de huisarts even zoeken voordat je de juiste dosering hebt gevonden. Als je merkt dat de hormoonsuppletie niet aanslaat, moet je teruggaan naar je huisarts om na te gaan of de dosering misschien opgehoogd kan worden.’

Toch is hormoonsuppletie voor Jeanine niet het hele verhaal. Ze ziet zichzelf als een brug tussen cliënten en de medische wereld, voor wie met vragen en onduidelijkheden zit. Maar ze benadrukt ook dat een gezonde leefstijl de basis blijft van je fit en vitaal voelen. ‘Grote kans dat hormoonsuppletie onvoldoende helpt als je veel alcohol drinkt, veel stress hebt en ongezond eet’, zegt ze.

Waarom deze kennis ook voor coaches gaat groeien

Het verhaal van Jeanine is ook een verhaal over een gat dat leefstijlcoaches steeds vaker tegenkomen. Een groot deel van de vrouwen die een leefstijltraject volgen, bevindt zich op enig moment in de overgang. Wie als coach niet herkent dat vermoeidheid, gewichtstoename, stemmingsklachten of slaapproblemen met hormonale veranderingen kunnen samenhangen, mist een deel van het verhaal van die cliënt. En wie het wel herkent, kan gerichter doorvragen, geruststellen waar dat kan, en tijdig doorverwijzen waar dat nodig is.

Dat was voor Jeanine precies de reden om, naast haar werk als leefstijlcoach, ook de opleiding tot hormooncoach te volgen. Ze combineert nu kennis over leefstijl met kennis over hormonen, en helpt vrouwen door de overgang heen op de manier waarop ze zelf ooit geholpen had willen worden.

Misschien is dat wel de belangrijkste les uit haar eigen weg van slapeloze nachten naar hormooncoach: het lichaam vraagt in de overgang om aandacht op meerdere lagen tegelijk. Niet om één simpele oplossing, en niet om het maar te accepteren zoals Jeanine dat zelf jarenlang deed.

Bron: ‘Ik lag twee uur naar het plafond te staren’, Voetenwerk, augustus 2026, tekst Sigrid Starremans. Foto: Voetenwerk.